ANKARA’nın Merkez Bankası’nın verilerinden yararlanarak yaptığı hesaplamaya göre, bankaların tüketici kredisi alacakları 8-15 Temmuz haftasında 290 milyon TL artışla, 151 milyar TL’ye yükseldi.

Bu dönemde konut kredileri 102.9 milyon TL artışla 67 milyar 61.8 milyon TL’ye, taşıt kredileri ise 17.4 milyon TL artarak 6 milyar 225.2 milyon TL düzeyinde gerçekleşti. Söz konusu dönemde, diğer tüketici kredileri ise 169.9 milyon TL’lik artışla 78 milyar 403.3 milyon TL’ye çıktı. 8-15 Temmuz haftasında tüketicilerin kredi kartı borçları 272.2 milyon TL artışla 49 milyar TL’nin üzerine çıktı. Tüketicilerin kredi kartı borçlarının 48 milyar 940.4 milyon TL’sinin TL cinsinden, 60.3 milyon TL’sinin ise yabancı para cinsinden olduğu belirlendi. Böylece anılan bir haftalık dönemde tüketicilerin bankalara olan toplam borcu 562.5 milyon TL artışla 200 milyar 691 milyon TL’ye ulaştı.

Bankaların çeşitli alanlarda tüketicilere kredi verirken, hayat sigortasını zorunlu kıldığı, kredi alımı sırasında tüketicinin yeterince bilgilendirilmediği iddiasıyla bir çok kişinin bundan dolayı mağdur olduğu bildirildi.

Tüketici Hakları Derneği Diyarbakır Şube Başkanı Niyazi Kavar, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bankaların kullandırdığı kredilerde tüketicilerin mağduriyet yaşadıklarını, son yıllarda bu konuda da ciddi artış olduğunu söyledi.

Özellikle bankaların kredi kullandırırken tüketicilere hayat sigortası veya konut paket sigortası gibi sigortalar yaptırdıklarını, tüketicilerin krediye karşılık bir teminat göstermelerinin dışında, ayrıca bir de sigorta işlemi yapıldığını belirten Kavar, ”Normalde krediler verilirken o teminatın yeterli olması gerekiyor. Eğer kredi dönüşümünde bir sorun yaşanırsa, teminatın işleme sokulması gerekiyorken bankalar bununla yetinmiyor. Üstelikte sigorta yaptırıyorlar. Bu sigortalar Tüketici Yasası’nın 5. maddesine aykırılık teşkil ediyor. Madde ‘bir mal veya hizmetin bir başka mal veya hizmetin satışına şartlandırılamayacağını’ açıkça hükme bağlamış. Buna rağmen maalesef bankalar bu uygulamaları sürdürmeye devam etmektedirler. Bu uygulamalar kimi vatandaşlar için gerçekten eziyet haline geliyor” ded

BANKACILIK SİSTEMİMİZDE İNSANİ BOYUT YOK

Kavar, bankaların tüketiciyi bilgilendirmeden sigorta işlemlerine başladığını, tüketicilerin önüne sigorta masrafı dahil bir masraf çıkarıldığını belirterek, şöyle konuştu:

”Tüketicilerin çoğu bilinçsiz bir şekilde bu sözleşmeyi imzalıyorlar. Ödeyecekleri meblağın, kredi borcu dışında bir sigorta ödemesi olup olmadığını çok fazla bilmiyorlar. Bu yüzden tüketicilerin aslında biraz daha bilinçli davranmaları gerekiyor. Ve kesinlikle ödeyecekleri bu taksitlerin içeriğini sormaları hangi kaleme, ne kadar para ödeyecekleri konusunda bilgilenmeleri gerekiyor. Banka yetkililerine konuyu sormaları gerekiyor. Bu sorunu ben de yaşadım. Kredi kullanırken kredi taksitlerinin dışında bir ödeme çıkarıldı. Bunun ne olduğunu sordum. Hayat sigortası ve konut paket sigortası olduğunu söylediler. Ben bu sigortaları almak istemediğimi söyledim. Bu durumda verilen talimat gereği kredi kullandırmayacaklarını söylediler. Ben de krediyi aldıktan sonra, bankaya itiraz edeceğimi belirttim. Sigortaları yaptılar. Ben de ihtiyacım olan krediyi kullandım. Daha sonra 5. maddeyi hatırlatarak sigorta kesintilerinin iade edilmesini istedim. Banka bana olumsuz cevap verdi. Bu kez ikamet ettiğim yerdeki kaymakamlık bünyesinde faaliyet gösteren Tüketici Hakem Heyetine konuyu götürdüm. Heyet beni haklı buldu. Banka heyetin beni haklı bulmasına rağmen kesintileri ödemek istemedi. Ben de avukat tuttum. İcraya vermek üzereyken avukatımın girişimiyle hesabıma benden fazladan alınan konut paket ile hayat sigortası paraları iade edildi.

Tüketicilere bunun bir örnek olduğunu söylemek istiyorum. Tüketiciler haklarını arasınlar. Tüketici Hakem Heyetleri bu konulara vakıf. Bankaların uygulamalarının haksız olduğuna hükmediyorlar.”

Kredi Kartı Borçlularına Müjde

Tüketici Dernekleri Federasyonu (TÜDEF) Genel Başkanı Ali Çetin, hükümetten, dünya genelinde yaşanan krizi atlatmak için tüketicilerin güçlendirilmesini istedi.

Türkiye’de, kredi kartı borcunu ödemeyenlerin sayısının temmuz ayında 46 bin 216 olduğuna, bu sayının eylül ayında ise 61 bin 91 kişiye yükseldiğine dikkati çeken Çetin, şunları kaydetti:

”Tüketiciler, yaşamlarını kredi kartı ve tüketici kredisiyle sürdürüyor. Bir milyona yakın tüketici, kredi kartı nedeniyle takipte, kara listede. Bu sayı hızla artıyor. Kitlesel işten çıkarmalar başladı. Enerji ve gıda zamları diğer tüm zamların anası olmuş, tüketiciyi, yaşamını sürdüremez, borcunu ödeyemez hale getirmiştir. Hükümet, ABD’deki tüketici kurtarma planından örnek almalı ve krizi atlatmak için tüketiciyi güçlendirmeli.
Bunun için somut önerimizi tekrarlıyoruz: Kredi kartı borçları ve tüketici kredisinden doğan ana para borçlarının faizlerden arındırılarak, yıllık yüzde 3 faizle 18 eşit taksitte ödeme kolaylığı sağlanmalıdır. Asgari ücret altında geliri olan ve hiç geliri olmayan tüketicilerin kredi kartı ve bireysel kredi borcu silinmeli.”

Çetin, bu şartları kabul eden tüketicilere, yeterli geliri olduğunu kanıtlamadıkça bir daha kredi kartı ve kredi verilmemesi gerektiğini de bildirdi.